Coğrafi Bilgi Sistemlerine ilişkin projelere yeni başlayanlarda, sıklıkla karşılaşılan durum, kuracakları sistemin karşılaştıkları ve karşılaşacakları her sorunu çözecekleri yönündedir. Tabii ki bunun böyle olmadığı acı gerçeği, insanların yüzüne yavaş yavaş çarparken faturası genelde kurumlara çıkar.
Bu durum sadece ülkemiz için geçerli değildir. Yurtdışında da çeşitli ülkelerde yaşanan tecrübelerde, insanların bir yerlerinde CBS ile dolu ağıtlar olduğunu duyduk, gördük. Bu tür hayal kırıklıklarının başta gelen nedenlerinden biri de insanların CBS kavramına baştan gelen yanlış yaklaşımlarıdır. Bu tıpkı, evleneceği kızı hiç görmeyen ve bir Angelina Jolie hayal eden damadın, duvağı açtığında karşısında “domates güzelini” görmesine benzemektedir.
Peki ne yapmak gerek? Acele etmeyelim burada duralım. Yazımız ne yapmak gerektiği ile ilgili değil. Coğrafi Bilgi Sisteminin neye benzediği ile ilgili.
uzun süredir düşündüğümüz bu konuyu sizlerle de paylaşmak isteriz. CBS neye benzetilmeli ki tam olarak anlamını bulsun? Bazen “gidilecekyere ulaştıran araba” gibi olduğu söylenir. İncelendiğinde doğru yönleri oldukça fazladır:
- Gidilecek bir yer vardır (Maksimum Fayda / Her ne ise).
- O hedefe götürecek bir araç vardır (CBS).
- Aracın benzini vardır (Veri).
- Aracın sürücüsü vardır (Sistem yöneticisi).
- Aracın gitmesini sağlayan mekanik / elektronik parçalar vardır (Fonksiyonlar).
- Aracın tabelası vardır nereye gittiğini yazan (Veri Sunumu).
- Yolcuları vardır duraklarda inip binen (Kullanıcılar).
- Aracın sahibi vardır (Kurumsal / Bireysel).
- Aracın izleyeceği yol vardır (Tanımlanmış süreçler).
- Aracın belirli koltuk kapastesi vardır (Depolama).
- Aracın bakımı vardır (CBS Kurulumu / Bakımı).
- Ve aklımıza gelmeyeneler.
Yukarıda yazılanlara baktıkça, CBS için araç benzetmesinin son derece uygun olduğunu düşünebiliriz. CBS ile ilgili kavramsal içeriği bir araçta görebilmekteyiz. Fakat düşüncelerimizi biraz daha derinleştirdiğimizde, eksik olan bazı şeyleri farketmemiz gerekir Nedir bu eksiklikler:
- Veri için benzin benzetmesini kullandık. Araç benzini tüketiyor. Ya CBS? Bir CBS veriye yeni şekil verebilir ve onu zenginleştirebilir.
- Veri sunumu benzetmesi yeterli değil. Bir CBS için, özellikle başarısını ispat etmek amacıyla, veri sunumu büyük önem taşımakta.
- Kullanıcı memnuniyeti, kalite, CBS sahibinin ve yöneticisinin rolleri araba benzetmesinde hep geri planda kalmış oluyor.
Evet derdimiz büyük. “Bir Coğrafi Bilgi Sistemi Neye Benzer?” sorusuna yanıt bulmak zorundayız. Araba benzetmesinin ihtiyacımızı tam olarak karşılamadığını belirlediğimizden, CBS tanımı için beklentilerimize uygun yeni bir olguyu öne sürmek durumundayız. Sizleri daha fazla meraklandırmadan ve konuyu daha fazla uzatmadan cevabı hemen verelim: Bir CBS, tam anlamıyla bir aşçıya benzer. Nasıl mı? Açıklaması sonraki yazımızda.
Düşünceleriniz: