Konumsal.COM; Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojilerine yönelik içeriğe sahip olduğundan, sadece haritalardan bahsedecek bir yapı oluşturmayı hedeflemekten maalesef bilerek uzak kalmıştır.

Bu yazıda sizlere, yukarıda belirttiğimiz eksiklği giderecek, ciddi bir içeriğe sahip, her gün daha çok gelişim göstermeyi vaad eden bir siteyi tanıtmak istiyoruz.

Sitenin adı HaritaBurada.com. Sitede ilk göze çarpan, farklı ve kolay ulaşılabilen etkin arayüzü. Başarılı ve anlaşılabilir şekilde ayrılmış kategoriler, aradığımızı bulmamıza oldukça yardımcı oluyor. Daha şimdiden bir çok ihtiyacı karşılayabileceğini açıkca belli eden HaritaBurada.com sitesine, yayım hayatında başarılar diliyoruz. Sizlere de, rss beslemelerine üye olmak ve sürekli güncellenen bu siteyi takip etmek kalıyor.

Aç Parantez: (Coğrafi Bilgi Sistemi = Harita. Başka bir şey değildir.)

HaritaBurada.com – İşte Harita Sitesi! is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Bahsettiğimiz sakıncanın güzel bir örneği, Harita kelimesinin anlamına wikipedia’dan baktığımızda en açık haliyle karşımıza çıkıyor. Siz de ne olduğunu görmek isterseniz, lütfen tarayıcınıza http://tr.wikipedia.org/wiki/Harita adresini girin. Katrşınıza şu sayfa çıkacak:

Okuduğumuzda hissetiğimiz, derin bir üzüntü oldu. Bu, biraz “Bir şey yazaymış olayım” felsefesine ve wikipedia’ya girip, başvurup yararlanacağı onca kaynak varken kendi  yetersiz bilgisi ile kendi istediği tarzda teknik bir konuda yazı yazma cesaretini taşıyanlara karşı söylenecek söz bulunamamasından kaynaklanıyor. Konuya olabildiğince sorumlu bir tarzda yaklaşmak istiyoruz. Aksi takdirde, yetkin olarak tanınan bir bilgi kaynağını zor duruma düşürmek bir yana, yıllarını harita ile ilgili konulara, coğrafi veri ve bilgi sistemlerine harcamış insanlara, sektöre, kurum ve kuruluşlara karşı yapılan bu tavrı hoşgörmüş oluruz.

Eşlem terimine, Türk Dil Kurumu’na ait Büyük Sözlük’te de rastladık. Evet tanım şöyle:

“eşlem

bk. harita

BSTS / Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu”

Yani, maalesef BSTS (BilgiSayar Terimleri Sözlüğü) ile ilgili arkadaşlar da bu olaya dahil olmuş. Onlar da “harita” kelimesinin bilgisayar ortamında karşılığı olarak, “eşlem” terimini kabul etmişler. Tabii ki bu durum, yıllar önce ortada bir söylenti gibi dolaşan “oturgaçlı götürgeç” benzeri ifadeleri aklımıza getirdi. Kendi kendimize “Galiba biz çok cahiliz. Çünkü hayatımızda bu kelimeyi ilk defa haritanın karşılığı olarak duyduk.” diye düşündük. Ama işin ciddi tarafı, yazanın arkasında koskocaman TDK’nın olması.

Üzülerek söyliyelim, her şey bununla sınırlı değil. Size yukarıda bahsettiğimiz wikipedia’nın harita ile ilgili sayfası, bir çok yanlışlıklarla dolu. Bakın harita tanımı şöyle idi:

Harita veya Eşlem, yeryüzünün tümünün ya da bir parçasının belirli oranlarda küçültülüp işaretleştirilerek bir düzlem üzerinde gösterimidir. Yeryüzü düzleme açılamayan kapalı bir şekil olduğundan küçültme ile birlikte harita projeksiyonları kullanılarak düzleme izdüşüm işlemi de yapılır.

Şimdi, okuyucularımıza soralım “Şu ifadelere bir yerlerde rastladınız mı?” diye:

• Eşlem
• işaretleştirilerek
• Yeryüzü düzleme açılamayan kapalı bir şekil olduğundan (ne demekse)
• harita projeksiyonları kullanılarak düzleme izdüşüm (yani izdüşüm zaten projeksiyon demek. Ama ne diyelim, neresinden tutalım?)

Tabiiki bu sadece ilk paragraf ve daha bir iki  sayfa dolusu bunun benzeri ifadeler var. Yazarımız, eline kalem aldığı sırada duyduğu inanılmaz hazla (daha doğrusu klavyenin tuşlarından aldığı doğaüstü güçle), yazmış, yazmış, yazmış.

Eee, peki ne olacak derseniz, bizim fikrimiz, konuyla ilgili arkadaşların kendi çaplarında düzeltme faaliyetlerine girişmesi. Evet, yazı uzadıkça uzadı. Konuya zaman zaman değinmemiz gerekecek gibi görülüyor. Burada keselim ve wikipedia ile buraya bu yanlışlıkları girmiş olana, bize böyle bir yazı yazma fırsatı verdikleri için teşekkür edelim.

Aç Parantez: (Harita=Eşlem. Bunu düşünüp, bulanların en çok kurdukları cümle: “Abi biz adam olmayız!” [We don't be man my brother!] olmalı!)

Wikipedia ve Harita Tanımı! is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Factbook, Amerikan Hükümeti Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) tarafından hazırlanan ve ülkeler hakkında ayrıntılı bilgiler içeren bir yayımdır. Factbook, durağan olmayıp, her sene güncellenen bir yapıya sahiptir. Tarayıcınız adres çubuğuna yazacağınız https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/URL ile, Factbook ana sayfasına ulaşabilirsiniz.

Son derece özenle hazırlanmış ve yoğun içeriğe sahip sitede, kolayca gezinebilir, istediğiniz herhangi bir ülke hakkında detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. Konumsal/Coğrafi veriler ile uğraşanlar açısından yayımladığı haritalar, içerdiği ülkelere ait coğrafi özellikler, çeşitli çalışmalarda ve projelerde yol gösterici nitelikte olabilir.

Örnek vermek gerekirse, çeşitli dünya ülkelerini içeren bir harita yapacaksınız. Önce Factbook’a başvurun. Başkentini, eyaletlerini, önemli şehirlerini, coğrafi detaylarını (nehir, dağ, göl, deniz vb.), komşu ülkeleri öğrenin. Bunlar bile çok değerli bilgiler olacaktır. Ayrıca, buradan yararlanarak hazırlayacağınız haritalara/sunulara ülkeler hakkında diğer bilgileri (ekonomi, yaşam, ulaşım vb.) ekleyebilirsiniz.

Tarihçesine bakacak olursak, ilk Factbook, 1962 yılında yayımlanıyor. 1975 yılında, halka açık olarak ortaya çıkıyor. 1982 yılından itibaren ise, yıllık olarak hazırlanmaya başlanıyor. Kullanıcılar açısından en güzel tarafı ise; Factbook’un bilgisayarlara yüklenebilmesi ve tüm ülkelere ait bilgilerin her zaman, internete bağlı olsanız da olmasanız da, elinizin altında bulunması. Yükleme adresi: https://www.cia.gov/library/publications/download/

Aç Parantez: (Kullanmayı Bilenin Elinde, İğne Bile Kalem Olur!)

Factbook Nedir? is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Üniversitelerimiz, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kamu kurumlarında, özel sektörde ve bireysel çalışmalarda gelişmesine önemli katkılar yaptı ve halen artarak bu katkılarını sürdürüyorlar. Bu konu ile bağlantılı olarak, başka bir zamanda, bünyesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili bölümleri barındıran üniversitelerimizi tanıtmayı umut ediyoruz.

Bu yazımızda sizlere ilk olma özelliği olan bir kurumdan bahsetmek istiyoruz. Ülkemizin ilk CBS ArGe Laboratuvarına ev sahipliği yapma ayrıcalığına sahip olan Karadeniz Teknik Üniversitesi. Http://www.gislab.ktu.edu.tr/ adresinden, KTÜ CBS ArGe Laboratuvarı (GISLab) anasayfasına ulaşabilirsiniz.

Sitede sadece GISLab tarafından yapılan çalışmalar yer almıyor. Aynı zamanda, Coğrafi Bilgi Sistemi ile ilgili faydalı bilgiler, etkinlikler ve bağlantılar da bulunmakta. Siteyi incelediğimizde, GISLab’ın 1998 yılında kurulduğunu, 200 yılında ise şimdiki modern çalışma ortamına kavuştuğunu öğreniyoruz. GISLab bünyesinde, kamu ve özel sektör kuruluşlarına CBS konusunda eğitim de verilmekte.

Araştırmalarımız sonucunda, böyle bir yapının KTÜ bünyesine ve sonuçta ülkemize kazandırılmasında Sayın Hocamız Prof.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU’nun katkılarını görmekteyiz. Kendisinden bir nebze olsun sitemizde, Yok ki Bulalım! başlıklı yazımızda kitabı dolayısı ile bahsetmiştik.

GISLab çalışanlarına başarılar diler, kurulmasında emeği geçenleri ise kutlarız. Bu tür eserlerin çoğalması ise en büyük dileğimiz.

Aç Parantez: (Bir ilk vardır, bir de diğerleri! )

KTÜ GISLab. İlk CBS ArGe Laboratuvarı! is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Bu defa karşımıza çıkan kitap, Turizm ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ismini taşıyor. Kitap, Profesör Doktor Suavi Ahipaşaoğlu ve İlker Kaya tarafından hazırlanmış. Kitabın ilginç bir yazım öyküsü var ve Suavi Hocamız şu şekilde anlatıyor:

“2004-2005 eğitim-Öğretim yılında beraber çalıştığım doktora öğrencilerimden İlke KAYA dönem ödevi olarak Türkiye`de yeteri kadar araştırılmamış, kamu ve özel sektöre faydalı olabilecek güncel bir konu arayışına girmişti. Bu kapsamda geçirdiği uykusuz geceler sonunda, konu olarak Coğrafî Bilgi Sistemleri ile ilgili Türkiye genelinde uygulanabilecek bir araştırmada karar kıldı. Dönem sonunda çalışmanın oldukça geniş boyutlu ve kapsamlı olduğunu gözlemledim.

Bu çalışmanın Coğrafi Bilgi Sistemleri`nin turizm ve tanıtım amaçlı kullanımına yönelik eksikliği hissedilen literatür açığını kapamaya olumlu katkı yapabileceğini düşünerek, birlikte çalışmaya başladık…”

Başladıkları işin sonucunda, cesaretle düşünerek Coğrafi Bilgi Sİstemleri açısından bizlere böyle bir kitap kazandırdıkları için, kendilerine teşekkür ederiz.

Turizm ve Coğrafi Bilgi Sistemleri! is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Coğrafi Bilgi Sistemi nedir ya da ne değildir konularına yoğunlaşmış durumdayız. Amacımız, basitçe her yerde yer alan ve bulunabilecek tanımlarla uğraşmaktan ziyade, kavramsal bileşenlere dikkat çekmek. Aksi takdirde, burada 5-10 madde sıralar ve “Bakın böyle böyle yapın, böyle böyle de yapmayın!” derdik.

Yazımız, özellikle CBS ile içili dışlı olmaya başlamış ve bir şeyler yapmaya çalışan dinamik proje yöneticilerine ve onların başında bulunanlara. Sonda söyliyeceğimiz başta söyliyelim. Bir CBS hiç bir zaman Süpermen değildir. Olmaz da. Olamaz da. Ama burada ne yazarsak yazalım, kurmak istedikleri sistemlerde ve geliştirecekleri projelerde ya da şimdiden hayalini kurdukları ütopik uygulamalarda bir çok arkadaşımız Coğrafi Bilgi Sistemlerinden bir değil bazen bin Süpermen gücü bekliyecekler.

Onlar bu beklentilerini sürdürsün. Bizde bildiklerimizi sıralayalım. CBS konusunda, özellikle planlama aşamasında dikkatli olmak gerekir diye düşünmekteyiz. Başta atılacak yanlış adımlar bazen düzeltilemeyecek hatalara neden olabilir. Bunları sizleri korkutmak için söylemiyoruz. Elbette hatalarla işin doğrusu bulunacaktır. Ama burada kast edilen, öğlen yemeğinde balık bekleyenlere pilav üstü kuru servisi yapmak ile ilgili bir şeydir.

Coğrafi Bilgi Sistemleri alangirli (janjanlı), son zamanların (nedense 20 yıldır hep son zamanların) gözde teknolojilerinden olduğundan  daha başlangıçta kendi içinde zaten bir çok sıkıntıyı barındırır.

İnanılması zor çıktıların CBS ile mümkün olacağını söyleyen, girdilerin ne olduğunu bile sormadan (bazen hatta çoğunlukla girdi bile yoktur)  aklı google karış havada girişimcilere karşı CBS Süpermen değildir diyoruz.

Bakın CBS sizin için neler yapmaz, ne tür özellikleri yoktur kısa ama basit bir şekilde maddeler halinde sıralayalım. Ama öncelikle, bu yazdıklarımızla ülkemizde Coğrafi Bilgi Sistemleri konusunda herhangi bir olumsuz önyargı taşımadığını belirtelim. Amacımız, ülke, insan, zaman, bilgi ve birikim kaynaklarımızın en uygunşekilde kullanılmasına kendi çapımızda yardımcı olmak.

1. CBS sizin vermediğiniz şeyi size vermez. Yani çok menfaatçidir. Un vermediyseniz size baklava yapmaz (Yani önce unun, yağın, şekerin, tereyağın, cevizin var mı?)
2. CBS hayat kurtarmaz. Kurtaracak araçları sunar.
3. CBS depremleri önlemez. Zararı en aza indirecek araçları sunar.
4. CBS selleri önlemez. Önleyecek önlemleri almanıza yarayacak araçları sunar.
5. CBS suçları önlemez. Önleyecek araçları sunar.
6. CBS şehirleri planlamaz. Planlayacak araçları sunar.
7. CBS tarfiği rahatlatmaz. Trafik sorununu çözecek araçları sunar.
8. CBS sizi sevmez. Bazen yalvarsanız da istediğinizi yapmaz.

Sonuçta söyliyeceğimiz: Beklentilerinizi minimumda tutun. Ama maksimum yararları elde edeceğiniz bir Coğrafi Bilgi Sistemi için planlama yapın.

Aç Parantez: (Dikkat! Süpermen, kriptondan çok etkilenir!)

Coğrafi Bilgi Sistemi Süpermen Değildir! is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Tanımlar ne ifade ederse etsin, Coğrafi Bilgi Sistemi ile ilgili çalışma yapacakların öncelikle sorması gereken konu bizce “Coğrafi Bilgi Sistemi Ne Değildir?” sorusunu kendilerine sormalarıdır. Yani maskenin ardındaki gerçek yüz orataya çıkarılmalıdır.

Maskenin Ardında Ne Var? is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Bu durum sadece ülkemiz için geçerli değildir. Yurtdışında da çeşitli ülkelerde yaşanan tecrübelerde, insanların bir yerlerinde CBS ile dolu ağıtlar olduğunu duyduk, gördük. Bu tür hayal kırıklıklarının başta gelen nedenlerinden biri de insanların CBS kavramına baştan gelen yanlış yaklaşımlarıdır. Bu tıpkı, evleneceği kızı hiç görmeyen ve bir Angelina Jolie hayal eden damadın, duvağı açtığında karşısında “domates güzelini” görmesine benzemektedir.

Peki ne yapmak gerek? Acele etmeyelim burada duralım. Yazımız ne yapmak gerektiği ile ilgili değil. Coğrafi Bilgi Sisteminin neye benzediği ile ilgili.

uzun süredir düşündüğümüz bu konuyu sizlerle de paylaşmak isteriz. CBS neye benzetilmeli ki tam olarak anlamını bulsun? Bazen “gidilecekyere ulaştıran araba” gibi olduğu söylenir. İncelendiğinde doğru yönleri oldukça fazladır:

1. Gidilecek bir yer vardır (Maksimum Fayda / Her ne ise).
2. O hedefe götürecek bir araç vardır (CBS).
3. Aracın benzini vardır (Veri).
4. Aracın sürücüsü vardır (Sistem yöneticisi).
5. Aracın gitmesini sağlayan mekanik / elektronik parçalar vardır (Fonksiyonlar).
6. Aracın tabelası vardır nereye gittiğini yazan (Veri Sunumu).
7. Yolcuları vardır duraklarda inip binen (Kullanıcılar).
8. Aracın sahibi vardır (Kurumsal / Bireysel).
9. Aracın izleyeceği yol vardır (Tanımlanmış süreçler).
10. Aracın belirli koltuk kapastesi vardır (Depolama).
11. Aracın bakımı vardır (CBS Kurulumu / Bakımı).
12. Ve aklımıza gelmeyeneler.

Yukarıda yazılanlara baktıkça, CBS için araç benzetmesinin son derece uygun olduğunu düşünebiliriz. CBS ile ilgili kavramsal içeriği bir araçta görebilmekteyiz. Fakat düşüncelerimizi biraz daha derinleştirdiğimizde, eksik olan bazı şeyleri farketmemiz gerekir Nedir bu eksiklikler:

1. Veri için benzin benzetmesini kullandık. Araç benzini tüketiyor. Ya CBS? Bir CBS veriye yeni şekil verebilir ve onu zenginleştirebilir.
2. Veri sunumu benzetmesi yeterli değil. Bir CBS için, özellikle başarısını ispat etmek amacıyla, veri sunumu büyük önem taşımakta.
3. Kullanıcı memnuniyeti, kalite, CBS sahibinin ve yöneticisinin rolleri araba benzetmesinde hep geri planda kalmış oluyor.

Evet derdimiz büyük. “Bir Coğrafi Bilgi Sistemi Neye Benzer?” sorusuna yanıt bulmak zorundayız. Araba benzetmesinin ihtiyacımızı tam olarak karşılamadığını belirlediğimizden, CBS tanımı için beklentilerimize uygun yeni bir olguyu öne sürmek durumundayız. Sizleri daha fazla meraklandırmadan ve konuyu daha fazla uzatmadan cevabı hemen verelim: Bir CBS, tam anlamıyla bir aşçıya benzer. Nasıl mı? Açıklaması sonraki yazımızda.

Coğrafi Bilgi Sistemi Neye Benzer? is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

http://gisturk.wordpress.com adresinde yayım yapan site,  alışılagelmişin dışında ziyaretçilerine Coğrafi Bilgi Sistemlerinin farklı kullanım alanları konusunda bilgiler sunuyor. Sitesinden, ABD’de doktora çalışmalarını yürüttüğünü öğrendiğimiz arkadaşımız, yazılarında Türkiye ve ABD’de yer alan Coğrafi Bilgi Sistemlerine yönelik haberlere yer vermekte. Gisturk, her iki dilde yaptığı yayımla ve özgün içeriği ile konumsal bilgi teknolojileri ile uğraşanlar tarafından ziyaret edilmeyi bekliyor.

Sİte yönetimine, doyurucu içeriği ile böyle bir siteyi bizlere kazandırdığı için teşekkür ederiz.

GisTurk is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı

Genç Haritacı’nın Günlüğü, uzun bir süredir varlığını başarı ile sürdürmekte. Adem Kurtipek tarafından hazırlanan site, sürekli güncellenen içeriği ile dikkat çekiyor. Sitenin temel konusu, haritacılık ile ilgili bilgileri okuyucularına ulaştırmak. Ziyaretçilerinin özellikle genç yaşlarda oluşu, üniversitelerin jeodezi-fotogrametri bölümlerinde okuyan öğrencilerden oluşması dikkat çekmekte.

Sitede, sadece haritacılık sektörüne ilişkin bilgiler yer almamakta. Aynı zamanda, güncel haberler , Coğrafi Bilgi Sistemine yönelik yazılar da bulunmakta.

Haritacılık dünyasına ilişkin ülkemizin gündeminin takip edileceği siteye yayım hayatında başarılar diliyoruz.

Genç Haritacı’nın Günlüğü is a post from: Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı