Piyasaya çıktığı ilk zamandan itibaren, bazı alıştığımız şeylerin şeklini değiştirdi Adobe Acrobat. 10-15 yıl öncesine dönelim. Tarih öncesi çağlar gibi. Microsoft Word ile bir belgeyi kaydettiniz. Başka bilgisayar ve başka yazıcıda alınacak çıktılarda çeşitli sorunlar görülürdü. Sıradan kullanıcılar için zaman zaman sıkıntılar çıksa da, durumdan asıl rahatsız olan hep baskıya yönelik çalışmalar yapanlar oldu.

Nihayet PDF formatının ortaya çıkıp yaygınlaşması, soruna büyük ölçüde çözüm bulunmasını sağladı. Zaman içerisinde ise PDf formatının ve onun kaynak yazılımı olan Acrobat'ın yeteneklerinde gelişmeler ortaya çıktı. İlk olarak, Acrobat 7.0 sürümü ile birlikte verilen 3D desteği, üç boyutlu çizim dosyalarının doğrudan Acrobat içerisinde görüntülenmesini sağlıyordu. 8.0 sürümünde gelen yeniliklerin başında ise PDF dosyalrına gelen layer/tabaka desteği oldu.

Konu önemli olduğundan özellikle bahsetmek istiyoruz. Eğer elinizde bir haritalama yazılımı varsa mutlaka tabakalar/katmanlar ile çalışıyorsunuzdur. Başka bir ifade ile yollarınız, ağaçlarınız, dereleriniz, yerleşim alanları hep ayrı tabakalarda olacaktır. Bu tabakalardan oluşturduğunuz haritanın PDF olarak çıktısını hazırladığınızı düşünün. Burada, veri üreticisinin yada kısaca PDF dosyasını üretenin işi bitiyor.

Şimdi kullanıcımızı ele alalım. Kendisine zaten ücretsiz olan Adobe Acrobat Reader yetiyor. Üretici tarafından tabakalar halinde oluşturulmuş PDF dosyayı alıp inceliyor. İstediği tabakayı açıyor, istediğini kapatıyor. Şimdi üzerine yazımın esas konusu olan GeoPDF eklentisini de kuralım. Durun...

GeoPDF eklentisinden bahsedelim. GeoPDF, http://www.terragotech.com tarafından geliştirilmiş ve PDF dosyalar içerisinde çeşitli konumsal işlemleri/analizleri yapmamızı sağlıyor. Şu an için ArgGIS ve Geomedia eklentileri mevcut. Konuyla ilgili ayrıntılı bir blog,  http://geopdf.blogspot.com/ adresinde bulunmakta.

Biraz daha ileri gidelim. PDF olarak oluşturduğunuz dosyada her detayı sorgulaıp özniteliğini öğrenebildğinizi düşünün. Bunlar hayal değil gerçek. Ve tüm bunlar, yeniden belirtelim dünyada hemen her kullanıcının bilgisayarında ücetsiz olarak yüklü bulunan Acrobat Redare ile görüntülenebiliyor.

Toparlayacak olursak, hangi endüstride çalışırsanız çalışın, ürününüzü PDF ortamında, tabakalar halinde, kullanıcıların istediğini açıp istediğini kapatabileceği şekilde ve özniteliklerini sorgulayabilcek bir yapıda sunduğunuzu düşünün. Peki daha açık konuşalım:

• Kullanıcıya verilerinizi yazılımınıza özel formatta (shape, tiff, coverage, dxf, tab vd.) sunuyordunuz.
• Bunları görüntülelemek için özel yazılımlara ihtiyaç vardı.
• En basit şekliyle raster verileri bile, koordinatları ile görüntülemek için ayrı yazılım gerekiyordu.

Evet artık bunlar yok. Anlattıklarımız, coğrafi bilgi sistemleri, konumsal bilgi teknolojiileri ile sınırlı. Bir de diğer sektörleri düşünün (gazeteler, dergiler, etkileşimli bilgi ortamları).

Konuya tam anlamıyla açıklık getirmek için:

1. Adobe Acrobat Reader 9 yazılımını yükleyin.
2. http://www.terragotech.com adresinden GeoPDF eklentisini indirin.
3. http://www.terragotech.com/geopdf/index/ adresinde yer alan örnek pDF dosyaları açın, bakın, hayretler içinde kalın.

Aç Parantez: (Bildiklerinizi unutmayın ama bilmedikleriniz ne olacak?)