Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri Portalı » Coğrafi Bilgi Sistemleri

KTÜ GISLab. İlk CBS ArGe Laboratuvarı!

konumsal.com — Sat, 10 Oct 2009 08:42:53 +0000

Üniversitelerimizin Coğrafi Bilgi Sistemlerine yaptığı katkıyı belirtmenin önem taşıdığna inanmaktayız. Yapılan güzel çalışmaları burada duyurmayı da hem bir görev olarak kabul ediyoruz, hem de bundan büyük sevinç duyuyoruz. Coğrafi Bilgi Sistemi kavramı geliştikçe ve daha çok kişinin dikkatini çektikçe, daha çok sayıda ve daha kaliteli eserler ortaya çıkacaktır. Üniversitelerimiz, Coğrafi Bilgi Sistemlerinin kamu kurumlarında, özel sektörde ve bireysel çalışmalarda gelişmesine önemli katkılar yaptı ve halen artarak bu katkılarını sürdürüyorlar. Bu konu ile bağlantılı olarak, başka bir zamanda, bünyesinde Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili bölümleri barındıran üniversitelerimizi tanıtmayı umut ediyoruz. Bu yazımızda sizlere ilk olma özelliği olan bir kurumdan bahsetmek istiyoruz. Ülkemizin ilk CBS ArGe Laboratuvarına ev sahipliği yapma ayrıcalığına sahip olan Karadeniz Teknik Üniversitesi. Http://www.gislab.ktu.edu.tr/ adresinden, KTÜ CBS ArGe Laboratuvarı (GISLab) anasayfasına ulaşabilirsiniz. Sitede sadece GISLab tarafından yapılan çalışmalar yer almıyor. Aynı zamanda, Coğrafi Bilgi Sistemi ile ilgili faydalı bilgiler, etkinlikler ve bağlantılar da bulunmakta. Siteyi incelediğimizde, GISLab'ın 1998 yılında kurulduğunu, 200 yılında ise şimdiki modern çalışma ortamına kavuştuğunu öğreniyoruz. GISLab bünyesinde, kamu ve özel sektör kuruluşlarına CBS konusunda eğitim de verilmekte. Araştırmalarımız sonucunda, böyle bir yapının KTÜ bünyesine ve sonuçta ülkemize kazandırılmasında Sayın Hocamız Prof.Dr. Tahsin YOMRALIOĞLU'nun katkılarını görmekteyiz. Kendisinden bir nebze olsun sitemizde, Yok ki Bulalım! başlıklı yazımızda kitabı dolayısı ile bahsetmiştik. GISLab çalışanlarına başarılar diler, kurulmasında emeği geçenleri ise kutlarız. Bu tür eserlerin çoğalması ise en büyük dileğimiz. Aç Parantez: (Bir ilk vardır, bir de diğerleri! )

Turizm ve Coğrafi Bilgi Sistemleri!

konumsal.com — Sat, 10 Oct 2009 07:12:13 +0000

Coğrafi Bilgi Sistemleri ile ilgili kitap aramaya devam ediyoruz. Gerçekten bu durum, ülkemizde heyecanlı bir iz peşinde koşmaya benziyor. Tabii bu arada en büyük destekçimizin Google olduğunu belirtmeye gerek yok. Bulabildiklerimizi buraya eklemeye devam edeceğiz. Bu defa karşımıza çıkan kitap, Turizm ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ismini taşıyor. Kitap, Profesör Doktor Suavi Ahipaşaoğlu ve İlker Kaya tarafından hazırlanmış. Kitabın ilginç bir yazım öyküsü var ve Suavi Hocamız şu şekilde anlatıyor:

"2004-2005 eğitim-Öğretim yılında beraber çalıştığım doktora öğrencilerimden İlke KAYA dönem ödevi olarak Türkiye`de yeteri kadar araştırılmamış, kamu ve özel sektöre faydalı olabilecek güncel bir konu arayışına girmişti. Bu kapsamda geçirdiği uykusuz geceler sonunda, konu olarak Coğrafî Bilgi Sistemleri ile ilgili Türkiye genelinde uygulanabilecek bir araştırmada karar kıldı. Dönem sonunda çalışmanın oldukça geniş boyutlu ve kapsamlı olduğunu gözlemledim. Bu çalışmanın Coğrafi Bilgi Sistemleri`nin turizm ve tanıtım amaçlı kullanımına yönelik eksikliği hissedilen literatür açığını kapamaya olumlu katkı yapabileceğini düşünerek, birlikte çalışmaya başladık..."

Kitap Adı	: Turizm ve Coğrafi Bilgi Sistemleri
ISBN	: 9789756009086
Yazar	: Suavi Ahipaşaoğlu-İlke Kaya-İrfan Arıkan
Yayın Yılı	: 2005
Baskı Sayısı	: 1. Baskı
Yayınevi	: Gazi Yayınevi
Sayfa Sayısı	: 149
Ebatları	: 16cm. x 24cm.

Başladıkları işin sonucunda, cesaretle düşünerek Coğrafi Bilgi Sİstemleri açısından bizlere böyle bir kitap kazandırdıkları için, kendilerine teşekkür ederiz.

Coğrafi Bilgi Sistemi Süpermen Değildir!

konumsal.com — Fri, 09 Oct 2009 11:18:52 +0000

Coğrafi Bilgi Sistemi nedir ya da ne değildir konularına yoğunlaşmış durumdayız. Amacımız, basitçe her yerde yer alan ve bulunabilecek tanımlarla uğraşmaktan ziyade, kavramsal bileşenlere dikkat çekmek. Aksi takdirde, burada 5-10 madde sıralar ve "Bakın böyle böyle yapın, böyle böyle de yapmayın!" derdik. Yazımız, özellikle CBS ile içili dışlı olmaya başlamış ve bir şeyler yapmaya çalışan dinamik proje yöneticilerine ve onların başında bulunanlara. Sonda söyliyeceğimiz başta söyliyelim. Bir CBS hiç bir zaman Süpermen değildir. Olmaz da. Olamaz da. Ama burada ne yazarsak yazalım, kurmak istedikleri sistemlerde ve geliştirecekleri projelerde ya da şimdiden hayalini kurdukları ütopik uygulamalarda bir çok arkadaşımız Coğrafi Bilgi Sistemlerinden bir değil bazen bin Süpermen gücü bekliyecekler. Onlar bu beklentilerini sürdürsün. Bizde bildiklerimizi sıralayalım. CBS konusunda, özellikle planlama aşamasında dikkatli olmak gerekir diye düşünmekteyiz. Başta atılacak yanlış adımlar bazen düzeltilemeyecek hatalara neden olabilir. Bunları sizleri korkutmak için söylemiyoruz. Elbette hatalarla işin doğrusu bulunacaktır. Ama burada kast edilen, öğlen yemeğinde balık bekleyenlere pilav üstü kuru servisi yapmak ile ilgili bir şeydir. Coğrafi Bilgi Sistemleri alangirli (janjanlı), son zamanların (nedense 20 yıldır hep son zamanların) gözde teknolojilerinden olduğundan daha başlangıçta kendi içinde zaten bir çok sıkıntıyı barındırır. İnanılması zor çıktıların CBS ile mümkün olacağını söyleyen, girdilerin ne olduğunu bile sormadan (bazen hatta çoğunlukla girdi bile yoktur) aklı google karış havada girişimcilere karşı CBS Süpermen değildir diyoruz. Bakın CBS sizin için neler yapmaz, ne tür özellikleri yoktur kısa ama basit bir şekilde maddeler halinde sıralayalım. Ama öncelikle, bu yazdıklarımızla ülkemizde Coğrafi Bilgi Sistemleri konusunda herhangi bir olumsuz önyargı taşımadığını belirtelim. Amacımız, ülke, insan, zaman, bilgi ve birikim kaynaklarımızın en uygunşekilde kullanılmasına kendi çapımızda yardımcı olmak.

CBS sizin vermediğiniz şeyi size vermez. Yani çok menfaatçidir. Un vermediyseniz size baklava yapmaz (Yani önce unun, yağın, şekerin, tereyağın, cevizin var mı?)
CBS hayat kurtarmaz. Kurtaracak araçları sunar.
CBS depremleri önlemez. Zararı en aza indirecek araçları sunar.
CBS selleri önlemez. Önleyecek önlemleri almanıza yarayacak araçları sunar.
CBS suçları önlemez. Önleyecek araçları sunar.
CBS şehirleri planlamaz. Planlayacak araçları sunar.
CBS tarfiği rahatlatmaz. Trafik sorununu çözecek araçları sunar.
CBS sizi sevmez. Bazen yalvarsanız da istediğinizi yapmaz.

Sonuçta söyliyeceğimiz: Beklentilerinizi minimumda tutun. Ama maksimum yararları elde edeceğiniz bir Coğrafi Bilgi Sistemi için planlama yapın. Aç Parantez: (Dikkat! Süpermen, kriptondan çok etkilenir!)

Maskenin Ardında Ne Var?

konumsal.com — Fri, 09 Oct 2009 11:08:20 +0000

Arama motorlarında, ki bunların başında Google geliyor, yapacağınız ve içeriğinde "Coğrafi Bilgi Sistemleri" ya da "Coğrafi Bilgi Sistemi" terimlerini içeren aramalarda karşımıza çıkan sitelerde genellikle CBS kavramına ilişkin tanımlarla karşılaşmaktayız (Nedense biz de hala yok. Ama olacak. Biraz sabır.). Tanımlar ne ifade ederse etsin, Coğrafi Bilgi Sistemi ile ilgili çalışma yapacakların öncelikle sorması gereken konu bizce "Coğrafi Bilgi Sistemi Ne Değildir?" sorusunu kendilerine sormalarıdır. Yani maskenin ardındaki gerçek yüz orataya çıkarılmalıdır.

Coğrafi Bilgi Sistemi Neye Benzer?

konumsal.com — Fri, 09 Oct 2009 10:34:59 +0000

Coğrafi Bilgi Sistemlerine ilişkin projelere yeni başlayanlarda, sıklıkla karşılaşılan durum, kuracakları sistemin karşılaştıkları ve karşılaşacakları her sorunu çözecekleri yönündedir. Tabii ki bunun böyle olmadığı acı gerçeği, insanların yüzüne yavaş yavaş çarparken faturası genelde kurumlara çıkar. Bu durum sadece ülkemiz için geçerli değildir. Yurtdışında da çeşitli ülkelerde yaşanan tecrübelerde, insanların bir yerlerinde CBS ile dolu ağıtlar olduğunu duyduk, gördük. Bu tür hayal kırıklıklarının başta gelen nedenlerinden biri de insanların CBS kavramına baştan gelen yanlış yaklaşımlarıdır. Bu tıpkı, evleneceği kızı hiç görmeyen ve bir Angelina Jolie hayal eden damadın, duvağı açtığında karşısında "domates güzelini" görmesine benzemektedir. Peki ne yapmak gerek? Acele etmeyelim burada duralım. Yazımız ne yapmak gerektiği ile ilgili değil. Coğrafi Bilgi Sisteminin neye benzediği ile ilgili. uzun süredir düşündüğümüz bu konuyu sizlerle de paylaşmak isteriz. CBS neye benzetilmeli ki tam olarak anlamını bulsun? Bazen "gidilecekyere ulaştıran araba" gibi olduğu söylenir. İncelendiğinde doğru yönleri oldukça fazladır:

Gidilecek bir yer vardır (Maksimum Fayda / Her ne ise).
O hedefe götürecek bir araç vardır (CBS).
Aracın benzini vardır (Veri).
Aracın sürücüsü vardır (Sistem yöneticisi).
Aracın gitmesini sağlayan mekanik / elektronik parçalar vardır (Fonksiyonlar).
Aracın tabelası vardır nereye gittiğini yazan (Veri Sunumu).
Yolcuları vardır duraklarda inip binen (Kullanıcılar).
Aracın sahibi vardır (Kurumsal / Bireysel).
Aracın izleyeceği yol vardır (Tanımlanmış süreçler).
Aracın belirli koltuk kapastesi vardır (Depolama).
Aracın bakımı vardır (CBS Kurulumu / Bakımı).
Ve aklımıza gelmeyeneler.

Yukarıda yazılanlara baktıkça, CBS için araç benzetmesinin son derece uygun olduğunu düşünebiliriz. CBS ile ilgili kavramsal içeriği bir araçta görebilmekteyiz. Fakat düşüncelerimizi biraz daha derinleştirdiğimizde, eksik olan bazı şeyleri farketmemiz gerekir Nedir bu eksiklikler:

Veri için benzin benzetmesini kullandık. Araç benzini tüketiyor. Ya CBS? Bir CBS veriye yeni şekil verebilir ve onu zenginleştirebilir.
Veri sunumu benzetmesi yeterli değil. Bir CBS için, özellikle başarısını ispat etmek amacıyla, veri sunumu büyük önem taşımakta.
Kullanıcı memnuniyeti, kalite, CBS sahibinin ve yöneticisinin rolleri araba benzetmesinde hep geri planda kalmış oluyor.

Evet derdimiz büyük. "Bir Coğrafi Bilgi Sistemi Neye Benzer?" sorusuna yanıt bulmak zorundayız. Araba benzetmesinin ihtiyacımızı tam olarak karşılamadığını belirlediğimizden, CBS tanımı için beklentilerimize uygun yeni bir olguyu öne sürmek durumundayız. Sizleri daha fazla meraklandırmadan ve konuyu daha fazla uzatmadan cevabı hemen verelim: Bir CBS, tam anlamıyla bir aşçıya benzer. Nasıl mı? Açıklaması sonraki yazımızda.

GisTurk

konumsal.com — Fri, 09 Oct 2009 08:35:03 +0000

Yeni bir site tanıtımı ile karşınızdayız. Bu yazımızda yer alan GisTurk sitesi, diğerlerinden farklı bir şekilde hem Türkçe hem de İngilizce yazılar içermekte. Bahadir Şahin tarafından yayımlanan site, Coğrafi Bilgi Sistemi ile ilgili konular başta olmak üzere ilginç denilebilecek kapsama alanına sahip. http://gisturk.wordpress.com adresinde yayım yapan site, alışılagelmişin dışında ziyaretçilerine Coğrafi Bilgi Sistemlerinin farklı kullanım alanları konusunda bilgiler sunuyor. Sitesinden, ABD'de doktora çalışmalarını yürüttüğünü öğrendiğimiz arkadaşımız, yazılarında Türkiye ve ABD'de yer alan Coğrafi Bilgi Sistemlerine yönelik haberlere yer vermekte. Gisturk, her iki dilde yaptığı yayımla ve özgün içeriği ile konumsal bilgi teknolojileri ile uğraşanlar tarafından ziyaret edilmeyi bekliyor. Sİte yönetimine, doyurucu içeriği ile böyle bir siteyi bizlere kazandırdığı için teşekkür ederiz.

Bir Şeyler Değişiyor. Ya siz?

konumsal.com — Sun, 06 Sep 2009 08:13:11 +0000

Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Konumsal Bilgi Teknolojileri ile kaç yıldır ilgileniyorsunuz? a) 10 yıldan fazla. b) 5-10 yıl. c) 5 yıldan az. Eğer "c" şıkkı dışında bir cevap verdiyseniz,geçmiş olsun. Modanız geçti. Devriniz bitti. Çok şeyler kaçırdınız, kaçırmaya devam ediyorsunuz ve edeceksiniz. Çevrenizdekilere halen katmanlardan bahsediyorsanız, nokta, çizgi alan diyorsanız biraz durup düşünün. Bu teknoloji hiç mi değiş miyor? Yoksa değişmeyen başkası mı? 1990'ların başında adeta bir ayrıcalıktı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile uğraşmak. "GIS Expert", "GIS Specialist" yazardı kartvizitlerde, sanki arkadaşımız özel kuvvetlerde, her an göreve hazır. Eee, biraz hava atmak gerek tabii ki. Bunların hepsini normal, hatta geçmesi kesinlikle gerekli zaman dilimleri olarak düşünüyoruz. Su yatağını bulur misali, CBS konusu biraz daha normalleşiyor artık. Nasıl mı?

Sadece doktora ve yüksek lisans konusu olan "Soylu Coğrafi Bilgi Sistemleri", şimdi liselere kadar "inmiş" durumda. Umarız ilkokullara kadar, hiç olmazsa bir kaç saatlik bir eğitim şeklinde uzanır.
Bir zamanlar, sadece harita mühendislerinin alanı idi. Nedense CBS olgusu yıllarca (halen de öyle gerçi ama eskisi gibi kuvvetli değil), üniversitelerin Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği bölümlerinin tekeli altında kalmış, farklı bölümlerden öğrencilerin ilgi alanlarından uzak tutuldu. (Ayrı bir yazı konusu olacaktır, bilgilerinize.)
Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımları konusunda, tutucu büyük firmaların tekeli kırılmıştır. Yarın, daha da kırılacaktır. (Bakınız, GRASS, OGIS/OGC, Google Maps, Google Earth, Microsoft Virtual Earth, Yahoo Maps, Vdstech, manifold system, dundas chart, .net charting, adobe acrobat, Adobe Photoshop, Avenza, Canvas GIS, Mathlab, Mathematica, SPSS ve sayamayacağımız yüzlerce ürün ve firma).
Veriler. Artık ulaşımı ve bulunması daha kolay. Elinde veri tutan kamu kurumları çok zorlanıyor. Ne yapacaklarını bilemiyorlar. Hatta, online yayımlanan verilerden kendileri dahi faydalanıyor.

Şöyle eski güzel günlere bir daha dönelim. 15 yıl öncesi. Coğrafi Bilgi Sistemi ne demek ki? Bilenler el kaldırsa, iki elin parmaklarını geçmiyor sayıları. Yepyeni bir konu ve sadece siz varsınız bu alanda. Nokta, çizgi, alan, topoloji terimlerini, katman, koordinat, ölçek gibi ifadeleri birbirine dantel gibi örerek işliyorsunuz. Evet güzel zamanlardı. Bruce Springsteen'in Born In The USA albümünden "My Home Town"ı, ya da Elvis Presley'den "It's Now or Never"ı dinlemek gibi bir şey. Ama ya şimdi? Openlayers? Server Side APIs? Javascripts? UML? Phyton? Geodatabase? GeoProcessing? Spatial DBase Applications? Mashups? Geoweb? Google Maps? LOD? Visualization? 3D? Virtual reality? XML? GML? Bunlara nasıl yetişeceksiniz? ne zaman bunları öğreneceksiniz? Beyin hücreleri ya yeterince istekli değilse ve yorulmuşlarsa? Peki rakipleriniz? Daha yeni mezun ve "canavar gibi", oturunca hemen kod yazan, kısa bir zamanda uygulama geliştiren, internet sayesinde bir kaç haftada sizden çok daha fazla şey öğrenmiş duruma gelen gençler? "Offff Offf, şimdi Müslüm Baba dinlenir." diyorsanız haklısnız. Ve hiç merak etmeyin. Bu yazının sonunda sizin moralinizi yerine getireceğimizi, ya da "Aman şaka yaptık! Sizde daha ne cevherler var." diyeceğimizi sanıyorsanız, maalesef CBS-906 sefer sayılı uçuşumuzu kaçırdınız. Geçmiş olsun. Oturun, rahatça rekabetsizliğin keyfini sürün, eskide kalan başarılarınız için bir tebessüm edin, güzel bir Türk Kahvesi söyleyin. Aç Parantez: (Bazen en sol şeritten, pitstopa geçmek gerekir!)